Drewno potrafi wyglądać dobrze po przetarciu, a po kilku dniach suszenia nadaje się już tylko do odrzutu. Pojawiają się pęknięcia czołowe, deski zaczynają się paczyć, krawędzie pracują, a gotowy materiał traci wymiar. Jeśli prowadzisz tartak, stolarnię, zakład produkujący palety, elementy meblowe albo konstrukcje drewniane, dobrze znasz ten problem. Pękanie drewna podczas suszenia oznacza straty: mniej pełnowartościowego surowca, więcej poprawek i większy koszt produkcji.
Jak suszyć drewno, żeby nie pękało? Nie wystarczy zostawić go „do przeschnięcia”. Trzeba kontrolować tempo oddawania wilgoci, sposób ułożenia materiału, przepływ powietrza i warunki panujące wokół desek. Drewno nie lubi pośpiechu, szczególnie na początku suszenia.
Dlaczego drewno pęka podczas suszenia?
Drewno pęka, gdy jego zewnętrzne warstwy tracą wodę szybciej niż środek. Wierzchnia część deski zaczyna się kurczyć, ale wnętrze nadal pozostaje wilgotne i stabilne wymiarowo. W materiale powstają naprężenia. Gdy drewno nie może ich wyrównać, pojawiają się pęknięcia.
Najczęściej widać je na czołach desek, kantówek i klocków. To tam wilgoć ucieka najszybciej. Problem nasila się przy grubszym materiale, drewnie świeżo przetartym i gatunkach bardziej podatnych na pracę, takich jak dąb, buk czy jesion.
Na pękanie wpływają także:
- zbyt wysoka temperatura na początku suszenia,
- zbyt mocny przepływ powietrza,
- bezpośrednie słońce,
- przeciąg przy świeżym drewnie,
- brak przekładek między warstwami,
- nierówne podparcie desek,
- suszenie różnych grubości w jednym stosie.
Jeśli drewno schnie nierówno, zaczyna pracować. A gdy pracuje zbyt mocno, pęka, skręca się albo wygina.
Jak suszyć drewno, żeby nie pękało?
Drewno trzeba suszyć stopniowo. Najpierw powinno oddawać wilgoć powoli, bez gwałtownego nagrzewania i bez silnego przesuszania powierzchni. Dopiero później można zwiększać intensywność procesu.
Sprowadza się to do kilku zasad. Świeżego drewna nie wystawiaj na ostre słońce. Nie zostawiaj go też w miejscu, gdzie przez cały dzień działa silny wiatr. Jeśli materiał schnie na powietrzu, powinien leżeć pod zadaszeniem, z dobrą cyrkulacją, ale bez gwałtownego przeciągu. Deszcz, słońce i szybkie zmiany temperatury pogarszają sytuację.
W suszeniu przemysłowym liczy się jeszcze większa powtarzalność. Temperatura, wilgotność i obieg powietrza muszą pasować do gatunku drewna, grubości materiału i wilgotności początkowej. Inaczej suszy się cienkie deski sosnowe, inaczej grube elementy dębowe, a jeszcze inaczej drewno przeznaczone do produkcji mebli.
Ułożenie drewna ma duże znaczenie
Deski powinny leżeć równo, na stabilnym podłożu, z przekładkami o tej samej grubości. Przekładki układaj w jednej linii, jedna nad drugą. Dzięki temu ciężar stosu rozkłada się równomiernie, a drewno nie wygina się pod własnym naciskiem.
Zostaw odstępy, które pozwolą powietrzu przepływać między warstwami. Jeśli ułożysz drewno zbyt ciasno, część desek będzie schła wolniej. Jeśli zrobisz zbyt duże przerwy albo ustawisz stos w przeciągu, zewnętrzne warstwy mogą przeschnąć zbyt szybko.
Przy deskach i kantówkach dobrze sprawdza się też zabezpieczenie czół. Końce drewna oddają wilgoć szybciej niż płaszczyzny boczne, dlatego właśnie tam często powstają pierwsze pęknięcia. W zakładach stosuje się do tego specjalne preparaty, woski albo inne powłoki ograniczające zbyt szybkie odparowanie wody z czoła elementu.
Suszenie drewna na powietrzu czy w suszarni?
Suszenie na powietrzu nadal ma swoje miejsce, zwłaszcza przy wstępnym sezonowaniu surowca. Taki proces nie wymaga skomplikowanego zaplecza, ale trwa długo i zależy od pogody. Wiosną drewno schnie inaczej niż jesienią. Inaczej zachowa się też materiał ustawiony w przewiewnej wiacie, a inaczej drewno składowane przy ścianie budynku.
Profesjonalna suszarnia do drewna daje większą kontrolę. Operator może dobrać parametry do konkretnego materiału i prowadzić proces w sposób bardziej przewidywalny. W produkcji seryjnej ma to duże znaczenie, bo drewno po suszeniu powinno mieć powtarzalną wilgotność i stabilny wymiar.
W naszej ofercie znajdują się rozwiązania do automatycznego suszenia drewna, w tym suszarnie projektowane z myślą o zakładach, które chcą lepiej panować nad jakością surowca przed dalszą obróbką. Taka maszyna pomaga utrzymać warunki, które przy ręcznym lub naturalnym suszeniu trudno zachować przez cały proces.